Denetim ve Danışmanlık Asistanı

1. Asistan: ne zaman kullanılır?

/asistan, soru-cevap ve belgeye dayalı işlerin yürütüldüğü sohbet ekranıdır. Vergi mevzuatı hakkında açıklama isteyebilir, hesaplama yaptırabilir, bir belgeyi inceletebilir veya beyanname/muhasebe sürecine yönelik taslak hazırlatabilirsiniz. Asistan; dosyalarım, şirket portföyü ve bazı hızlı araçları da aynı ekranda sunar.

Düzenli bir denetim dosyası açmak; adımları, kontrol listesini, bulguları ve kanıtları bir çalışma altında takip etmek istiyorsanız ayrı Denetim Modülünü kullanın. İki alanın amacı farklıdır: sohbet, sorular ve görevler içindir; Denetim Modülü, yapılandırılmış denetim çalışma dosyası içindir.

2. Asistan üst çubuğu ve kullanıcı alanı

Sayfanın üstündeki öğeler, çalışmanın durumunu ve erişim noktalarını gösterir. Tıklanabilir olanlar ile yalnızca bilgi amaçlı rozetleri şöyle ayırt edebilirsiniz:

3. Akış, şirket ve dosyalar

Uzman / Akış

• Sözel Danışmanlık: mevzuat yorumu, açıklama ve vergisel risk soruları.
• Belge Analizi: yüklenen belgelerden bilgi ve riskleri inceleme.
• Hesaplama: vergi/matrah hesabı veya form tabanlı sayısal çalışma.
• Muhasebe & Beyanname: hesap sonucu ve beyanname/muhasebe taslağına yönelik çalışma.

Emin değilseniz elle uzman seçmeyin; arayüz otomatik yönlendirmeyi önerir. Seçili akış, talebin yönlendirilmesine yardımcı olur ama kullanıcının sorumluluğunu veya sonucu doğrulama gereğini ortadan kaldırmaz. Soldaki “İş Akışı” göstergesi mevcut sürecin adımlarını görselleştirir; resmî onay ya da tamamlanmış denetim kanıtı değildir.

Şirketlerim/Mükelleflerim ve işletme bilgileri

Birden fazla işletmeyle çalışıyorsanız sol bölümdeki Şirketlerim/Mükelleflerim portföyünden doğru şirketi/mükellefi seçin veya yeni bir şirket/mükellef tanımlayın. Sözel (metin tabanlı) danışma sorularında bir şirket seçerek veya herhangi bir şirket seçmeden serbestçe soru sorabilirsiniz.

Belge yüklemesi ve analizi kuralı: Sohbet ekleri (dosya seçimi, sürükle-bırak, yapıştırma) veya sol paneldeki Dosyalarım arşiv yüklemesi ile belge gönderilecekse, bunun öncesinde mutlaka Şirketlerim/Mükelleflerim alanından ilgili şirketin/mükellefin seçilmiş veya tanımlanmış olması zorunludur. Şirket seçilmeden belge yüklendiğinde veya analize gönderilmek istendiğinde sistem sizi uyaracaktır. Geçmişten kalan şirketsiz kişisel arşiv belgeleri arşive zarar vermeden saklanır ancak sessizce yeni şirket analizlerine katılamaz.

Dosyalarım ve hızlı erişim

“Dosyalarım” bölümü daha önce hesabınıza kaydedilen dosyaları listeler. Dosyayı seçerek sonraki analiz talebine ekleyebilir; yükle simgesiyle arşive dosya gönderebilirsiniz. “Hesap Aracını Aç (Elle)” sohbet akışından ayrı, doğrudan veri girilen hızlı hesaplama ekranıdır. Denetim Modülü ise ayrıca yapılandırılmış çalışma başlatır.

4. Soru sorma, hesaplama ve belge analizi

1. Talebinizi alt kısımdaki sohbet alanına yazın. Konu, şirket, dönem, vergi türü ve istediğiniz çıktıyı net belirtin.
2. Örnek soruya veya belge analiz şablonuna tıklarsanız metin gönderilmez; önce giriş alanına yerleştirilir. Şirket/dönem gibi bilgileri kendinize göre düzenleyin ve göndermeden önce gözden geçirin.
3. Dosya ataç düğmesiyle bu talep için dosya ekleyin. “Dosyalarıma kaydet” dosyayı hesabınızdaki Dosyalarım alanına arşivlemek için; “Sadece analiz et” ise genel belgelerde uygulama arşivine kaydetmeden bu talebi işlemek için kullanılır. Otomatik tanınan yevmiye/muavin dosyalarında özgün kaynak, tam dosya aktarımı için bu tercihten bağımsız olarak arşivlenir; aşağıdaki yevmiye bölümünü okuyun. Her iki durumda da analiz seçeneği dosyayı işlenmek üzere sisteme gönderir; “Sadece analiz et” verinin hiçbir yere aktarılmadığı anlamına gelmez.
4. Mevcut arşiv dosyasını kullanacaksanız “Dosyalarım”dan seçin. Dosya adlarını ve şirket/dönem eşleşmesini gönderimden önce kontrol edin.
5. Gönder düğmesine bastıktan sonra üst durum alanından işlemi izleyin. Sistem talep türüne göre ek bilgi formu, mod seçimi veya aşama/onay seçeneği sunabilir; gerekli alanları tamamlamadan sonuç akışının devam etmesini beklemeyin.

4.1. Tam dosya yevmiye / muavin analizi

Dosyayı hazırlayın ve doğru kapsama bağlayın

1. Doğru şirketi seçin; dosyanın şirketini ve muhasebe dönemlerini kontrol edin. Sohbette ataçla CSV, XLSX veya XLSMyevmiye/muavin dosyasını yükleyin ya da şirket arşivindeki “Dosyalarım”dan mevcut dosyayı seçerek talebe ekleyin. Önce arşive yüklemek isterseniz doğru şirketin Dosyalarım alanındaki yükle simgesini kullanın, ardından kaydedilen dosyayı seçin.
2. Tarih, hesap kodu, borç ve alacak sütunları otomatik tanınırsa sohbet gönderimi dosyayı aktarım kuyruğuna alır. Aynı kaynak ve kapsam için mevcut aktarım yeniden kullanılır. Tam dosya işlemesi için özgün kaynak S3 arşivinde saklanır.
3. Sütunlar tanınmıyorsa şirket çalışma alanındaki Yevmiye / Muavin bölümünde şirkete bağlı dosyayı seçin. “Önizle ve sütunları eşle” ile başlıkları kontrol edin; zorunlu alanları ve varsa hesap adı, fiş no/türü, açıklama, bakiye ve yevmiye madde no sütunlarını eşleyin. Ardından “Yevmiye / Muavin olarak işle”ye basın. Sohbet talebinde aynı dosyayı seçin.

Sohbette kaynaklar yeni/seçili dosyalar ve aynı konuşmanın erişim doğrulanmış dosya referansları üzerinden belirlenir. Bunlar yoksa şirket raporu isteğinde seçili şirketin erişilebilir arşivi incelenebilir; kapsamı kesinleştirmek için istediğiniz dosyayı açıkça seçin ve rapordaki kaynak adlarını kontrol edin. Başka şirketin dosyası sessizce analize katılmaz; şirketsiz eski arşiv belgeleri de doğrudan şirket analizine dahil edilmez. Yevmiye ve belge analizleri için Şirketlerim/Mükelleflerim alanından yetkili bir şirket/mükellef seçilmiş olması zorunludur; şirketsiz belge analizi başlatılamaz. Denetim Asistanı ise yalnız açık denetim çalışmasına açıkça bağlanmış ve aktarımı tamamlanmış kaynakları sorgular. Ayrı aktarımlar kendiliğinden tek veri setinde birleştirilmez.

Aktarımı bekleyin ve tam kapsamı doğrulayın

Sohbette aktarım durum mesajları işlenen satır sayısını gösterir; sistem tamamlanmayı en fazla iki dakika bekler. Süre dolarsa aktarımın bitmediği bildirilir ve kısmi veriden dönem raporu oluşturulmaz. Şirket çalışma alanındaki Yevmiye / Muavin panelinde seçili aktarımın Kuyrukta / Aktarılıyor / Tamamlandı / Başarısız durumunu, işlenen satır sayısını ve hata mesajını izleyin. Tamamlandığında borç-alacak toplamlarını, denklik sonucunu ve atlanan boş/ara toplam satırlarını da kontrol edin. Kuyrukta beklemek başarı değildir; worker çalışmıyorsa işlem kuyrukta kalır.

Sohbetteki tamamlanma mesajında ve tam dosya raporunun kapsamında kaynak dosya adı, toplam satır sayısı ve ilk-son kayıt tarihini doğrulayın. Dosyanın tüm tarih kapsamı ile istediğiniz analiz dönemi farklı olabilir. Denetim çalışmasında aynı kontroller Kanıtlar bölümündeki hazırlık panelindedir. Aktarım tamamlandıktan sonra aynı dosyayla talebi yeniden gönderin. Hata varsa bildirilen satırı/sütunu veya özgün kaynak erişimini düzeltin; eksik kaydı sıfır kabul etmeyin.

Dönemi ve analitik soruyu açık yazın

“2024 yılı kayıtları” veya “2024–2026 muhasebe dönemleri” gibi açık dönem ifadeleri kullanın; yıl aralığının uçları dahildir. İstenen yıl dosyada yoksa hata bildirilir. Dönem yılı belirtmezseniz tüm dosya dönemleri ele alınır. Mevzuatın referans yılı ile muhasebe yılını ayırın: “2026 düzenlemesine göre 2024 yılı kayıtlarını incele” ifadesinde kayıt dönemi 2024’tür. Yalnız tam tarih yazmak genel dönem raporunu otomatik süzmez; belirli günler için hesap hareketlerini tarih aralığıyla ayrıca isteyin.

Analiz aylık satış/maliyet tablosuyla sınırlı değildir. Tamamlanmış dosyanın tamamından ay/çeyrek/yıl ve hesap grubu özetleri, ana/alt/tam hesap kırılımı, borç-alacak/net ve kümülatif bakiye, mizan ve yıl karşılaştırması istenebilir. Hesap kodunu veya önekini ve gerekiyorsa tarih aralığını vererek muavin satırlarını; fiş no/kodunu vererek fişin satırlarını isteyin. Ayrıntılar sayfalıdır; tek sayfayı tüm kayıtlar sanmayın (sorgu başına en fazla 200 satır).

• “2024 yılı kayıtlarında 131/331 hesap gruplarını ay bazında incele; ilişkili taraf ve finansman riski için dikkat çeken hesap hareketlerini ve ilgili fişleri göster.”
• “2025 yılı kayıtlarında 191/391 KDV hesaplarını karşılaştır; mutabakat farklarını incelemek için gereken beyannameleri ve faturaları belirt.”
• “2024 yılı stok (15x), satış maliyeti (620–623) ve gider (63x/7xx) hesaplarını incele; sınıflandırma, tahakkuk ve dönemsellik risklerini ilgili kayıtlarla açıkla.”
• “2024 ve 2025 muhasebe dönemlerini karşılaştır; net satış, brüt kâr/marj, likidite ve gider değişimlerini işletme kararı açısından değerlendir; vergi riski ve planlama önerilerinin koşullarını ve eksik dayanaklarını ayır.”
• “191 hesabının 01.03.2025–31.03.2025 hareketlerini ve fiş no 123’ün tüm satırlarını göster; tarih, hesap, borç/alacak, açıklama ve varsa yevmiye madde numarasını belirt.”

Sınırlar ve kanıt uyarıları

Dosya yükleme sınırı 20 MBdır. Excel’de ilk çalışma sayfası işlenir; ilgili kayıtları bu sayfada tutun. Excel güvenlik sınırları açılmış ZIP içeriği için 256 MiB, sharedStrings için 32 MiB / 250.000 metin girdisi ve ilk sayfa için 1.000.000 satırdır; aşım hata verir. Bozuk zorunlu satır verisi aktarımı durdurur. Hesap öneki/kodu, tarih aralığı ve fiş sorguları desteklenir; açıklama metni araması ve karşı taraf filtresi yoktur. Hesap temelli müşteri/tedarikçi kırılımı, böyle bir metin araması veya filtre anlamına gelmez.

Yevmiye madde no, fiş no ve fiziksel satır numarası farklıdır. Kaynakta olmayan madde numarası üretilmez; eski aktarımlarda bu alan eksik/kısmi olabilir. Madde bazlı dayanak gerekiyorsa özgün sütunu içeren dosyayı yeniden aktarın.

5. Sonuçlar, onaylar ve güvenli kullanım

• Üretilen metni, tabloları ve varsa bağlantı/kaynakları inceleyin. Hesaplamalarda dönem, oran, matrah, yuvarlama ve varsayımları dayanak belgelerinizle karşılaştırın.
• Hesaplama veya beyannameyle ilgili onay ekranlarında taslağı kontrol etmeden onaylamayın. Onay seçeneği, kullanıcının kontrolündedir; önerilen sonucu otomatik olarak doğru veya resmî kılmaz.
• Ek bilgi gerektiğinde formu; uzman ya da işlem tercihi sorulduğunda ilgili seçim kartını kullanın. Emin değilseniz iptal edip talebi daha açık kapsamla yeniden yazın.
• “Sıfırla” tüm sohbeti ve mevcut seçimleri temizleyip yeni bir oturum başlatır. Devam eden işlemi iptal etmek için ayrıca ekrandaki durdurma/iptal kontrolünü kullanın.

Asistan çıktıları profesyonel değerlendirme, birincil mevzuat kaynakları ve yetkili imza/onay süreçlerinin yerine geçmez. Süreleri, yürürlük tarihlerini ve somut olaya uygulanabilirliği yetkili uzmanla doğrulayın.

6. Denetim Modülü: doğru çalışma alanı

Üst çubuktaki 🛡 Denetim düğmesi veya sol taraftaki “Denetim Modülü”, denetim çalışma listesine götürür. Modül hesabınızda etkin değilse düğme görünmeyebilir; erişim özelliği hesap bazında yönetilir.

Liste ekranında iki ayrı disiplin bulunur. Çalışmanın niteliğine uygun olanı seçin:

• YMM Denetim: YMM vergi tasdiki/karşıt inceleme kapsamındaki çalışmalar.
• Bağımsız Denetim: KGK standartları ve seçili finansal raporlama çerçevesindeki finansal tablo denetimleri.

Sayfanın üstündeki YMM Denetim ve Bağımsız Denetim sekmeleri her kurulum adımında görünür; mevcut dosyaları görmek için yeni dosya kurulumunda ilerlemeniz gerekmez. Disiplin seçimi listeyi ve yeni çalışma için uygun denetim türlerini değiştirir. Modül, Asistan sohbetinden ayrı denetim dosyaları kullanır; denetim belgelerini, bulguları ve ilerlemeyi ilgili çalışmanın içinden takip edin.

7. Yeni denetim çalışması oluşturma

1. Kurulum adımlarını sırasıyla tamamlayın: şirket, dönem, YMM veya bağımsız denetim disiplini ve türü, ardından çalışma kapsamı ve amacı. Şirketsiz dosya açıyorsanız şirket/VKN alanlarını isteğe bağlı doldurabilirsiniz.
2. “Denetim Türü” listesinden kapsamınıza uyan aktif programı seçin; “Yakında” seçenekler henüz kullanıma açık olmayabilir. Kapsam ve amaç açıklamaları oluşturulan çalışma dosyasında saklanır.
3. “Denetim Dosyası Oluştur”a basın. Oluşturulan kayıt ilgili disiplinin aktif çalışma listesinde görünür; çalışmayı açmak için satırına tıklayın.

“İç Denetim / Ön Denetim” mevcut çalışma türüdür; YMM tasdiki veya bağımsız denetim türü olarak değerlendirilmemelidir. Mevcut tür ve kayıtlar korunur.

Liste ekranındaki durumlar çalışmanın aşamasını (Planlama, Yürütülüyor, Raporlama, Tamamlandı veya Arşiv) özetler. “Yenile” listeyi tekrar yükler. Silme işlemi geri alınamaz ve o çalışmanın bulgu, kanıt ve checklist verilerini kaldırır; onay penceresini dikkatle okuyun.

8. Açık denetim çalışmasında adım adım

Adımlar ve checklist

Çalışma ayrıntısında sol taraftan program adımını seçin. Sağ alanda adımın açıklamasını, varsa standart/mevzuat referanslarını ve kontrol listesini okuyun. Zorunlu maddeler daha belirgin gösterilir; beklenen kanıt türleri ilgili maddenin altında listelenebilir.

Bir kontrol kutusunu yalnızca ilgili çalışmayı gerçekten yaptıktan ve yeterli dayanağı değerlendirdikten sonra işaretleyin. Notlar, sonraki gözden geçirenin neyin incelendiğini anlamasına yetecek kadar açık olmalıdır. İlerleme yüzdesi, zorunlu checklist maddelerinin kullanıcı tarafından işaretlenmesine dayanır; kendi başına denetim görüşü veya kalite onayı değildir.

Bulgular

“Bulgular” sekmesinden başlık ve önem derecesi girin; açıklama ve mevzuat referansı ekleyin, isterseniz bulguyu etkin denetim adımına bağlayın. Durumunu işin ilerleyişine göre güncelleyin. Bulgu kaydını, belgelerdeki olgular ve yeterli kanıtla destekleyin.

Kanıtlar

“Kanıtlar” sekmesinden dosya yükleyip çalışmaya ve isterseniz etkin adıma bağlayın ya da uygun yüklenmiş dosyayı seçin. Dosya etiketi, kanıtın ne olduğunu anlaşılır biçimde belirtmelidir. Yanlış dosyayı ilişkilendirmemek için mükellef, dönem ve kaynak eşleşmesini doğrulayın. İlişkilendirilmiş kanıt kaydını silmek bağlantıyı kaldırır; ekrandaki onayı okuyun.

Mevcut dosyayı tekrar yüklemek yerine “Hesabınızdaki mevcut dosyayı bağla” alanından seçebilirsiniz. Bir dosyanın çalışma dosyasına bağlanması, içeriğinin analiz edildiği anlamına gelmez. Yevmiye dosyalarında hazırlık panelindeki kuyruk, aktarım, satır sayısı, atlanan satır, kaynak tarih aralığı ve hata bilgisini kontrol edin. Yalnızca açıkça bağlanmış ve tamamlanmış aktarım asistanın SQL sorgularına açılır; bekleyen/başarısız kaynaklar tam kapsamlı analiz sayılmaz. Seçili denetim dönemi ile dosyanın kapsadığı tarih aralığını ayrı doğrulayın.

Kuyrukta/aktarılıyor durumları açık dosya ekranında sınırlı süreyle otomatik yenilenir; yenileme durursa kaynak durumunu elle yenileyebilirsiniz. Başarısız yevmiye aktarımında hata mesajını inceleyip “Yevmiye aktarımını yeniden dene” eylemini kullanın. Dosya ayrıntısı ve dışa aktarma yalnız mevcut hazırlık durumunu gösterir; aktarımı kendiliğinden başlatmaz. Sohbette soru göndermek bağlı yevmiye dosyasının aktarımını başlatabilir.

Çalışma alanı başlığıyla alanı filtreleyin; beklenen kanıt uyarısı ilgili adıma ve Kanıtlar sekmesine götürür. Bunlar eksik iş takibi içindir, kanıtın uygun/yeterli olduğunu göstermez. Asistan bulgusu sunucu tarafından gerçek yevmiye satırıyla eşleştirilmişse bu açıkça etiketlenir; AI açıklamaları doğrulanmış satır eşleşmesi değilse doğrulanmamış olarak gösterilir. AI önerisi inceleme bekler; dosya sahibi denetçi, öneriyi kendisi istemiş olsa da Bulgular sekmesinde açıkça kabul veya reddedebilir. Asistan bu inceleme kararını veremez. Kabul edilmiş AI önerisinin içeriği veya adım kapsamı değiştiğinde önceki inceleme sıfırlanır; yeniden kabul gerekir.

Program adımları disiplin ve denetim türü altında çalışma alanları, amaç/odak ve mevcut program aşaması olarak gruplanabilir. Bu sınıflandırma iş organizasyonu içindir; kanuni yetki veya mesleki yeterlilik oluşturmaz. Bağımsız denetim alanlarında oluş, tamlık, değerleme, cutoff ve haklar/sunum beyanları BDS/TFRS bağlamında gösterilir; YMM alanları vergi çalışma terminolojisini korur.

Denetim Asistanı

Çalışmaya özgü “Asistan” sekmesi, o denetim dosyası içinde soru sormak/çalışma desteği almak içindir. Sorunuzda etkin adımı, değerlendirdiğiniz olguyu ve görmek istediğiniz çıktıyı belirtin. Önemli belge veya dayanak henüz çalışmaya eklenmemişse, asistanın onu incelediğini varsaymayın; önce ilgili kanıtı dosyaya bağlayın.

Dışa aktarma ve çalışmayı tamamlama

Üstteki Word veya PDF düğmesi, çalışmanın o andaki snapshot’ını dışa aktarır. PDF dışa aktarımında Türkçe karakterler ASCII’ye çevrilebilir; Türkçe karakterleri korumanız gerekiyorsa Word çıktısını tercih edin. Bu rehberin kendi PDF indirmesi tarayıcı yazdırmasıyla oluşturulur ve Türkçe karakterleri korur.

Çalışma kayıtlarını resmî dosyanız ve kurum kalite prosedürlerinizle karşılaştırın. Checklist’in tamamlanmış görünmesi, yetkili gözden geçirmeyi, çalışma kağıtlarının kalite kontrolünü veya mevzuatın gerektirdiği imzayı otomatik olarak tamamlamaz.

9. Terimler ve pratik kontrol listesi

• Talep/sohbet: Asistan’a gönderdiğiniz soru ve aynı konuşmadaki yanıtlar.
• Akış/uzman: Asistan talebini danışmanlık, belge, hesaplama veya beyanname yönünde şekillendiren seçim.
• Denetim dosyası/çalışma: Denetim Modülünde oluşturulan, kendi adımları, checklist’i, bulguları ve kanıtları olan iş kaydı.
• Kanıt: Denetim çalışmasına belirli adım veya konuyla ilişkilendirilmiş dosya kaydı.